معامله پنهان ترکیه – آمریکا در سوریه

جعفر قنادباشی/ کارشناس مسائل خاورمیانه

اعلام خروج نیروهای آمریکایی از سوریه مورد استقبال گسترده مقامات ترکیه واقع شد و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور و مولود چاوش اوغلو، وزیر خارجه این کشور نسبت به این مسئله ابراز خوشنودی کردند.

چنانچه به گفته‌ها و اظهارات مقامات آنکارا طی چند ماه گذشته نگاهی داشته باشیم، بخشی از اهداف آنها در خصوص مناطق شمالی سوریه به خوبی مشخص می‌شود. درواقع مقامات ترکیه با اشاره تلویحی به دغدغه خاطرهایشان نسبت به تحرکات گروه‌های کرد در این منطقه از احتمال عملیات نظامی بزرگ ارتش سوریه سخن می‌گویند و بر ضرورت انجام چنین تهاجمی تاکید دارند.

البته این مناطق مورد اشاره مقامات ترکیه همان مناطقی است که نیروهای نظامی آمریکا طی چند سال گذشته بیشترین تحرکات خود را به آن اختصاص داده و برخی از مهمترین پایگاه‌های ارتش آمریکا در آن قرار دارد. بر این اساس است که بسیاری از تحلیلگران، خروج نیروهای نظامی آمریکا را مبتنی بر یک توافق میان آنکارا و واشنگتن تفسیر و چنین خروجی را به منزله فراهم شدن زمینه‌های مورد نظر ترکیه برای قلع و قمع گروه‌های کرد فعال در این منطقه ارزیابی می‌کنند. به این ترتیب می‌توان گفت که خروج نیروهای نظامی آمریکا از سوریه در نخستین مرحله شرایط دلخواه دولت ترکیه را برای ورود ارتش این کشور فراهم می‌کند. چنانکه گفته می‌شود اولین مرحله این عملیات بلافاصله بعد از اعلام خروج نیروهای آمریکایی از سوریه آغاز شده است. با این حال روشن است که پیامدها و نتایج خروج نیروهای نظامی آمریکا از مناطق شمالی سوریه به همین موضوع ختم نمی‌شود بلکه بنابه قاعده نتایج و پیامدهای دیگری را نیز در این مناطق و حتی دیگر مناطق سوریه برجای خواهد گذاشت.

تاجایی که گفته می‌شود یکی دیگر از این نتایج، ابراز تمایل گروه‌های کرد به پیوستن به دولت‌ سوریه و گرویدن آنها به ارتش سوریه است. از جمله تحولات مرتبط با آن، استقرار ارتش سوریه در منبج و دیگر مناطقی است که پیش از این ارتش سوریه در آن حضور نداشته است.

این به معنای آن است که گروه‌های کرد ساکن در این مناطق نه تنها از وعده‌های حمایتی آمریکا ناامید شده‌اند بلکه به شدت از رویکرد جدید واشنگتن در توقف اقدامات حمایتی از آنها گله‌مند و ناخشنود هستند. به خصوص که کردهای ساکن در این مناطق از ادامه و گسترش اقدامات نظامی ترکیه بیمناک هستند زیرا این احتمال وجود دارد که ترکیه بنا به توافق با واشنگتن درصدد گسترش فعالیت‌های نظامی‌اش در این مناطق باشد.

البته تصمیم دولت آنکارا در رابطه با تهاجم نظامی علیه سوریه ابعاد بزرگتر و دامنه‌تر دیگری نیز دارد که می‌تواند موجب برهم خوردن معادلات نظامی در مرزهای میان دو کشور و همچنین موضع‌گیری‌های خصمانه دولت‌های دمشق و آنکارا شود.

چرا که سوابق تحرکات ترکیه طی 7 سال گذشته آن هم در چارچوب سیاست نوعثمانی‌گرایی، از یک سو تهدیدی جدی علیه تمامیت ارضی سوریه تلقی می‌شود و از طرف دیگر برافروختن شعله‌های جنگی وکالتی به نمایندگی از جانب واشنگتن را در اذهان متصور می‌سازد. روشن است که هر یک از این دو گزینه به مفهوم دور شدن آنکارا از توافقات سه جانبه میان ایران، روسیه و ترکیه تلقی شده و به معنی همسویی با سیاست‌هایی است که به منظور تضعیف دولت سوریه از جانب ارتجاع منطقه و حتی اسرائیل دنبال می‌شود.

البته دولت رجب طیب اردوغان در پیشبرد اهداف نظامی‌اش در سوریه با موانع مختلفی روبرو است که هرگونه بلندپروازی‌ را از جانب آنکارا با دشواری‌های فراوان مواجه می‌کند؛ از این نظر توانایی دولت ترکیه برای به نمایش گذاشتن اقتدار خود در مناطق شمالی سوریه، پیامدهای نامطلوبی در پی خواهد داشت که دولت آنکارا را از تغییر 180 درجه‌ای سیاست‌هایش منصرف می‌سازد. به خصوص که تحولات استان‌های کردنشین ترکیه و رویکرد آنها در قبال دولت آنکارا با سرکوب نظامی مناطق کردنشین سوریه ارتباط مستقیمی دارد و قلع و قمع خشونت‌بار کردهای شمال سوریه توسط ارتش ترکیه می‌تواند به ناآرامی‌های ناخواسته در استان‌های کردنشین ترکیه منجر شود.

 

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

1 + 3 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.