عبور از چالشهای خودروسازی ایران با نقش آفرینی وزارت دفاع

استاد دکتر محمد حسین سلیمانیان

*مقدمه:

خودرو سازی از اجزای مهم و جدا نشدنی تجارت و صنعت جهانی است. صنعت خودرو به دلیل ارتباط با بیش از 60 صنعت دیگر، مشهور به موتور محرک سایر صنایع است. در ساخت خودرو مجموعه ای از فناوری های رشته های مختلف صنعتی (فلزی، شیمیایی، پلاستیک، پارچه، عایق، شیشه، الکترونیک، برق، متالوژی و ...)
و طراحی، مدیریت و اقتصاد به کار رفته است، از این رو این صنعت، به عنوان یکی از شاخص های توسعه یافتگی محسوب می شود. در بخش ذیل به چالش های صنعت خودروسازی و دلایل آن می پردازیم و به نقش وزارت دفاع در عبور از چاشهای صنعت خودروسازی و به ماموریتهای مأموریت ودجا در کاهش وابستگی صنعت خودرویی کشور اشاره می نماییم.

*چالش های صنعت خودرویی:

  1. اثر پذیری شدید از تحریم به دلیل نداشتن عمق طراحی و تولید داخل به خصوص در حوزه تولید قطعات یکی از مهمترین چالش های صنعت خودرو سازی می باشد. یک نکته منفی در خودروسازی کشورمان وجود دارد که دانش طراحی خودرو جدید در ایران را نداریم و ما در طراحی پلتفرم هایی مانند دنا و سمند وابسته هستیم. ما حتی جهت تامین قطعات خودرو در داخل به خارج وابسته هستیم. مانند تکنولوژی ساخت موتور  EF7 سمند که دانش آن در دست آلمانیهاست و ما وابسته به آنها هستیم و بعد از تحریمها برای ساخت آن ، آلمانیها مشارکت نمی کنند و دلایل آنها این است که فرهنگ خودکفایی و باور ملی در بین خودروسازان وجود ندارد و متاسفانه جاذبه های خرید خارج و سفرها و ماموریتهای خارجی برای مدیران شرکت خودروسازی در ایران زیاد است.

 برای مصرف کننده و خریدار داخلی نیزخرید قطعات خودروی خارجی ریسک کمتر خرید در مقایسه ریسک بالای خرید داخل وجود دارد.سود و زیان در شرکتهای خودرو سازی اهمیت کم دارد و صنعت خودرو سازی کشورمان به دلیل آنکه دولتی است ، برخی از مسئولان آن سود و زیان برایشان اهمیت چندانی ندارد.

2- در صنعت خودرو سازی کشورمان نبود ثبات مدیریتی وجود ندارد و مدیران دولتی بدون توجه به سابقه و تجربه صنعتی آنها انتخاب می شوند.از دلایل عدم ثباتی مدیریتی می توان موارد ذیل را برشمارد: صنعت خودرو بیشتر یک بنگاه سیاسی است تا صنعتی و در صنعت خودرو سازی به صنعت نگرش کوتاه مدت به جای برنامه های راهبردی بلند مدت وجود دارد و شخص یا گروهی که بر صنعت خودرو سازی ورود می کنند منافع شخصی و گروهی را بر منافع ملی ترجیح میدهند.

3-در صنعت خودرو سازی  سیاست های مشتری مدارانه وجود ندارد در واردات خودرو انحصار دولتی است و دولت اجازه نمی دهد شخصی به راحتی خودرو وارد کند  و این نشانده این است که در خودروسازی بازار رقابتی مدیریت نشده است و اهداف کوتاه مدت به جای راهبردهای بلند مدت حاکم است.

4- در صنعت خودرو سازی کشورمان به خلاقیت و نوآوری توجه نمی شود زیرا در صنعت خودرو سازی انحصار وجود دارد و این صنعت در دست دولت می باشد و رقابتی نیست و از طرفی در این فضای موجود فرهنگ تحقیق و توسعه وجود ندارد. یکی از دلایل دیگر عدم وجود خلاقیت و نوآوری در صنعت خودرو سازی وابستگی شدید در حوزه طراحی و رعایت الزامات شرکتهای خارجی می باشد.

5- از دیگر چالش های صنعت خودرو سازی این است که در صنعت خودروسازی کشورمان کمبود نقدینگی در گردش جهت تولید مورد نیاز کشورمان وجود دارد.از دلایل کمبود نقدینگی در گردش جهت تولید این است که در صنعت خودرو سازی، مسئولان آنها سرمایه گذاری در حوزه های بانکی و مالی را به تامین سرمایه در گردش تولیدخودرو ترجیح می دهند . درصنعت خودرو سازی بهره وری کم و زیانده بودن صنعت خودرو وجود دارد و تحمیل نیروی انسانی بیش از نیاز و افزایش هزینه های سربار نیز عامل کمبود نقدینگی می باشد.

6- در صنعت خودرو سازی از تجربیات صنایع خودروسازی جهان استفاده ناقص می شود و دلیل آن این است که قراردادهای فاقد تضمین با خودرو سازان بین المللی منعقد می کنند و به تجربه های گذشته توجه ندارند نظارت حقوقی و قانونی لازم و کافی توسط دولت نیز وجود ندارد

7-از دیگر چالشهای صنعت خودرو سازی در صنعت خودرو سازی افزایش هزینه تولید خودرو به دلیل سیاست های تحمیلی دولت می باشد که از دلایل آن  سرمایه گذاریهای غیر اقتصادی بر مبنای علایق شخصی و یا گروهی متنوع،غالب بودن تفکرات گذشته مبنی بر انحصار طلبی در تولید اجزا،تحمیل نیروی انسانی بیش از نیاز و بالا رفتن هزینه تولید و غالب شدن فرهنگ بیکاری می باشد.

*نقش آفرینی وزارت دفاع در عبور از چالش های صنعت خودرویی

همانطور که گفته شد، چالش های صنعت خودرویی اکثراً ریشه در ساختارهای ناکارآمد و تأثیر غیر مستقیم بر بهره وری این صنعت دارد. امّا مهمترین چالش صنعت خودرویی که مستقیماً به روی شاخص های اصلی این صنعت (تولید، اشتغال و سود) تأثیر می گذارد وابستگی صنعت خودرو به خارج از کشور است و همین امر باعث تأثیر پذیری شدید آن از تحریم گردیده و این دقیقاً همان نقطه نقش آفرینی ودجا است. در اصل وزارت دفاع باید جلوی وابستگی صنعت خودروسازی را بگیرد و با تامین قطعات خودرو  در راستای جلوگیری از ضررهای تحریم به صنایع خودروسازی کشور کمک کند و در صورتی که بازارهای خصوصی در داخل بتوانند به تولید قطعات خودرو کمک کنند مشوق و حامی تولیدات بازارهای داخل باشد.

ودجا می تواند با اعتقاد به تولید ملّی و صیانت از سرمایه های کشور و ترویج فرهنگ ما می توانیم  ، تجربه چهـل سال تحریم و کسب موفّقیّت های بزرگ در حین تحریم را پیاده سازی نماید.

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

6 + 1 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.