پژوهش‌هاي موسسه «چتم هاوس» انگليس جهت‌دار و در جهت اهداف تشكيلات سياسي انگليسي - آمريكايي است.

 «چتم هاوس» كه در ابتدا عنوان «موسسه سلطنتي امور بين‌الملل» را داشت در پنجم جولاي سال 1920 در لندن تاسيس شد. بعدها و در سال 2004 اين نهاد به «چتم هاوس» كه برگرفته از نام ساختمان‌ مقر اين موسسه در ميدان سنت جيمز لندن مي‌باشد، تغيير يافت. اين نهاد يك موسسه غيرانتفاعي و غيردولتي با هدف تحليل افزايش درك نسبت به موضوعات بين‌المللي و تحولات جاري مي‌باشد.

تاريخچه:
تاسيس چتم هاوس به توافق نخبگان دو كشور انگليس و آمريكا پس از جنگ جهاني اول براي تاسيس موسسه امور بين‌المللي با دو شاخه انگليسي و آمريكايي برمي‌گردد و ماحصل يك سري نشست‌هاي غيررسمي در سال 1919 در پاريس مي‌باشد. اهداف اين دو نهاد مشابه و هر دو شاخه، موسسه امور بين‌الملل بودند. شعبه انگليسي اين موسسه در سال 1920 با عنوان موسسه سلطنتي امور بين‌الملل و بعداً چتم هاوس و شعبه آمريكايي آن يعني شوراي روابط خارجي (CFR) متعاقباً و در سال پس از آن تاسيس شد.
همان گونه كه گفته شد محرك تاسيس اين نهاد جنگ جهاني اول و متعاقب آن تغييرات اساسي در ساختار قدرت جهاني و عدم توانايي انگليس در اداره جهان و حفظ انسجام امپراطوري‌اش به علت تضعيف اين كشور طي جنگ بود. ماحصل جنگ كاهش قدرت انگليس و افزايش قدرت آمريكا در ساختار قدرت جهاني بود. در نتيجه اين تفكر نضج گرفت كه با ايجاد يك توافق انگليسي آمريكايي، احتمالاً انگليس مي‌تواند نقش و نفوذ جهاني خود را همچنان حفظ كند.
جايگاه چتم هاوس در فاصله بين دو جنگ جهاني از يك نهاد غيرخودي كه درصدد اعمال نظر در حوزه سياست خارجي انگليس بود به يك نهاد خودي و در حيطه مسئوليت وزارت خارجه انگليس تغيير يافت. موسسين و كاركنان چتم هاوس عمدتاً افراد بسيار فعال و صاحب نام سياسي بوده و هستند و در زمره مشاورين دولتمردان انگليسي قرار دارند.

جايگاه:
چتم هاوس تقريباً همان نقشي را در انگليس ايفا مي‌‌كند كه شوراي روابط خارجي (CFR) در آمريكا دارد، هر دوي اين موسسات عناصر اصلي و محوري در نهادهاي سياست خارجي كشور متبوع خود مي‌باشند كه بنابر اظهار برخي از صاحب‌نظران به تشكيلات سياسي انگليسي - آمريكايي موسوم مي‌باشد. هر دوي اين نهادها بخشي از يك شبكه نخبگان هستند كه منابع شركت‌ها، دانشگاه‌ها، بنيادهاي خيريه و سياستگذاران رسمي را به يكديگر مرتبط مي‌كنند. هدف موسسه مطالعه و پژوهش در حوزه سياست خارجي به نحوي غير ايدئولوژيك، غير سياسي و علمي و آموزش افكار عمومي و نيز ارائه گزارشات مستند به سياستگذاران بود. از ابتداي تاسيس موسسه سعي بر اين بوده كه اين نهاد مكاني براي مباحثه و تبادل نظر آزاد و مستقل و با مشاركت تمامي طيف‌هاي سياسي باشد.
با اين حال نقش چتم هاوس در شكل‌دهي در تعيين دستور كار بين‌المللي و ديدگاه صاحبنظران سياسي و سياستگذاران چه در انگليس و چه در خارج اين كشور غير قابل انكار مي‌باشد و اين موسسه در جهان غرب همانند همتاي آمريكايي خود شوراي روابط خارجي (CFR) اعتبار قابل اعتنايي براي خود كسب كرده است. معذلك اين نهاد در مظان اين اتهام قرار دارد كه ديدگاهي از پيش تنظيم شده در مورد تحولات جهان به علت آنكه عمده منابع تامين كننده مالي اين نهاد شركت‌هاي بزرگ، دولت‌ها و ساير سازمان‌ها مي‌باشند، دارد و اين موضوع مي‌تواند به عنوان يكي از نقاط ضعف بزرگ اين نهاد به شمار آيد.

هيئت رئيسه:
چتم هاوس نهادي است كه بر اساس عضويت مي‌باشد و شخصيت‌هاي حقيقي و حقوقي از جمله شركت‌هاي چندمليتي، موسسات، آكادميسين‌ها و افراد حقيقي مي‌توانند به عضويت آن درآيند. در حال حاضر رئيس فعلي شوراي چتم هاوس «د آن جوليوس» و مدير آن «رابين نيبلت» مي‌باشند.

زمينه‌هاي فعاليت:
فعاليت اصلي چتم هاوس پژوهش و تحقيق است. هدف از اين پژوهش‌ها ارائه تحليل با هدف تعيين دستوركار و شكل‌دهي سياست‌ها مي‌باشد. تحقيقات در حول سه محور كلي صورت مي‌گيرد.
* انرژي، محيط زيست و منابع حكومتداري، امنيت آب و هوا، امنيت انرژي و راه حل‌هاي توسعه پايدار؛
* اقتصاد بين‌المللي؛
* مطالعات منطقه‌اي و امنيتي شامل مطالعه در مورد آفريقا، آمريكا، آسيا، اروپا، امنيت بهداشتي جهاني، حقوق بين‌الملل، امنيت بين‌الملل، خاورميانه و شمال آفريقا، روسيه و اوراسيا مي‌باشد.

* گزارشات در مورد ايران:
اين نهاد تاكنون گزارشات متعددي در مورد تحولات ايران و نيز نقش منطقه‌اي ايران تهيه و منتشر كرده است. استنباط بر اين است كه اين گزارش‌ها نقش تاثير‌گذاري در تعيين سياست‌هاي ساير كشورها نسبت به كشورمان داشته است. از آن جمله مي‌توان به گزارش‌هاي ذيل اشاره كرد.
1 - گزارش تحليلي چتم هاوس با همكاري دانشگاه سنت آندروز انگلستان در مورد تركيب آراي دهمين انتخابات رياست جمهوري ايران كه بر اساس آن ادعاي دستكاري در انتخابات را مطرح كرده است.
2 - گزارش ماه اوت 2006 با عنوان «ايران، همسايگانش و بحران‌هاي منطقه‌اي» كه در اين گزارش ادعا شده است نفوذ ايران در عراق از نفوذ آمريكا فراتر رفته و هرگونه تهديدي عليه ايران مي‌تواند منجر به بي ثباتي در سر تا سر خاورميانه شود.
نقش چتم هاوس در شكل‌دهي و تعيين دستور كار بين‌المللي و نيز ديدگاه صاحبنظران سياسي و سياستگذاران چه در انگليس و چه در خارج اين كشور غير قابل انكار مي‌باشد و اين موسسه در جهان غرب همانند همتاي آمريكايي خود شوراي روابط خارجي (CFR) اعتبار قابل اعتنايي براي خود كسب كرده است. از همين رو چتم هاوس از سوي مجله سياست خارجي آمريكا به عنوان برجسته‌ترين كانون انديشه غير آمريكايي ناميده شده است.
اين نهاد همچنين توانسته است به يكي از منابع اصلي براي كسب اطلاعات و يا گفتگو و مشاوره با متخصص بين‌المللي براي رسانه‌هاي بين‌المللي تبديل شود.
ولي همانگونه كه گفته شد خاستگاه اجتماعي اين موسسه و نيز وابستگي مالي آن به دولت‌ها و نيز شركت‌ها و اشخاص صاحبنظر مي‌تواند يكي از عواملي باشد كه اعتبار و بيطرفي اين موسسه را نقض كند.
مورد ديگر نزديكي آن به دستگاه سياست خارجي انگليس مي‌باشد كه اين موضوع نيز مي‌تواند صرف علمي بودن و عاري از اهداف سياسي بودن گزارشات و پژوهش‌هاي اين موسسه را خدشه‌دار كند.
همانگونه كه در تاريخچه اين موسسه ذكر شده است، چتم هاوس و يا موسسه سلطنتي امور بين‌الملل ماحصل جنگ اول جهاني و در واقع همكاري نخبگان سياسي و دانشگاهي انگليسي و آمريكايي مي‌باشد. لذا اين ديدگاه وجود دارد كه پژوهش‌هاي موسسه مذكور جهت‌دار بوده و در جهت اهداف تشكيلات سياسي انگليسي - آمريكايي مي‌باشد.

 خبرگزاري فارس: